Thursday, March 11, 2010

...υπάρχουν ακόμη σκεπτόμενοι.

Από την συνέντευξη του ΚΩΣΤΑ ΒΕΡΓΟΠΟΥΛΟΥ στη Μάρθα Πύλια στην΄΄ΑΥΓΗ΄΄, 06/12/2009

Η Ευρωπαϊκή Ένωση



* Πώς κατά τη γνώμη σας διαγράφεται το μέλλον της Ε.Ε.;



Αυτό που με ωθεί είναι η απάντηση στο ερώτημα: γιατί άλλοτε οι ευρωπαϊκές ρυθμίσεις ήσαν προοδευτικότερες από τις εθνικές, ενώ κατά την τελευταία 15ετία συνδέονται με όλο και πιο αντικοινωνικές επιλογές, αλλά και με μείωση επαγγελιών για το μέλλον της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Διαπίστωσα ότι οι Ευρωπαίοι ιθύνοντες τρέμουν περισσότερο μπρος στην ιδέα της ευρωπαϊκής ενοποίησης, από ότι οι λαοί. Το παράδοξο δε που αποκαλύπτεται είναι ότι, ενώ οι θυσίες πολλαπλασιάζονται, το ευρωπαϊκό όραμα δεν πλησιάζει αλλά απομακρύνεται. Με την Συνθήκη του Μάαστριχ, ο στόχος της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης αντικαταστάθηκε από εκείνον της σύγκλισης, δηλαδή της διαιώνισης του διαχωρισμού των ευρωπαϊκών επικρατειών και κυριαρχιών. Ίσως, εάν είχε επιλεγεί η μέθοδος συνεχούς βελτίωσης των ευρωπαϊκών βιοτικών επιπέδων, τότε η πραγματική ολοκλήρωση να είχε πλησιάσει σήμερα περισσότερο.



* Πώς βλέπετε να επηρεάζεται το ελληνικό πολιτικό σκηνικό από τις κεντρικές οικονομικές προτάσεις της Ε.Ε.;



Η «εκσυγχρονιστική» διακυβέρνηση της χώρας κατά την περίοδο 1996-2004 εξέθρεψε ένα νέο ανθρωπολογικό είδος πολιτικών και οικονομικών «ηγετών», με τη σύμμειξη μεγάλου χρηματικού πλούτου και κρατικής εξουσίας. Η κοινωνική αδικία και η ανισότητα έχουν σήμερα οξυνθεί, χωρίς όμως αυτό να θεμελιώνει παραγωγικότερο ούτε ανταγωνιστικότερο οικονομικό σύστημα. Ένα «νεοφεουδαρχικό» σύστημα έχει συγκροτηθεί: η εργασία δεν βελτιώνει τον εργαζόμενο, αλλά τους πιστωτές του. Ένα σύστημα άγριου και αρπακτικού πλουτισμού, βασιζόμενο όχι στην παραγωγή αλλά στην ανισοκατανομή εισοδήματος, εκτεθειμένο στον υψηλό κίνδυνο της δικής του βουλιμίας και πλεονεξίας. Το σύστημα αυτό δεν βασίζεται στην αύξηση της παραγωγής, αλλά στην αρπαγή των πόρων και των εισοδημάτων, στην απομύζηση του δυναμικού ολόκληρης της κοινωνίας, μέσω προνομιακών συμβάσεων με το δημόσιο, μέσω του δανεισμού και της καταχρέωσης δανειοληπτών και οφειλετών. Με πρόσχημα τη σύγκλιση με την Ευρώπη και την προσαρμογή στην παγκοσμιοποίηση, εξαπολύεται ατελείωτη επίθεση κατά του εισοδήματος, κατά του τρόπου ζωής, ακόμη και κατά του πολιτισμού των εργαζόμενων. Εκτρέφονται συγκροτήματα μεγάλου πλούτου, με τη συνενοχή της κρατικής εξουσίας, με παράλληλη επέκταση της φτώχειας και των αποκλεισμών. Η Ελλάδα ανήκει στην Ευρώπη, όμως η τάξη του χρήματος αντιγράφει λατινοαμερικάνικα πρότυπα και καθηλώνει την κοινωνία σε ασιατικά. Μια «νέα δουλοπαροικία» αναδύεται στη χώρα μας: η εργασία δεν βελτιώνει τις συνθήκες ζωής του εργαζόμενου, αλλά εκείνες των πιστωτών του. Αλαζονεία του πλούτου, ενοχοποίηση των θυμάτων. Το σημερινό υπόδειγμα συσσώρευσης του πλούτου στη χώρα μας έχει εικονικό και συνεπώς αδιεξοδικό χαρακτήρα, στερείται προοπτικής και φέρει ημερομηνία λήξεως.



Κατά την τελευταία 25ετία, οι ιδεολογικές επιλογές των κυβερνήσεων και των εξουσιών συντηρητικοποιούνται όλο και περισσότερο: νεοφιλελευθερισμός, μονεταρισμός, νεοσυντηρητισμός, στρατιωτική εμπλοκή, μιλιταρισμός, γενικευμένη επιτήρηση και εκφοβισμός των πολιτών. Όμως, το τελικό αποτέλεσμα δεν είναι περισσότερος έλεγχος, αλλά αύξουσα απώλεια έλεγχου. Η οικονομική κατάσταση δεν βελτιώνεται, αλλά φθάνει στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Οι κοινωνικές δυσλειτουργίες δεν ξεπερνιούνται, αλλά πολλαπλασιάζονται και βαθαίνουν. Αντί να αποσπάται συμμόρφωση των πολιτών, ευθυγράμμιση και ομοιομορφία με τα κυρίαρχα πρότυπα, προκύπτουν στην πράξη φαινόμενα εκτεταμένης απείθειας και ανυπακοής. Η εποχή των μεγάλων ρηγμάτων είναι μπροστά μας και όχι πίσω μας.

Η κρίση και η «ύβρις των ισχυρών»



* Ποια είναι τα πλέον χαρακτηριστικά συμπτώματα της κρίσης που περνάμε;



Απώλεια έλεγχου στο σύγχρονο κόσμο, αποδόμηση του παγκόσμιου συστήματος, επιπτώσεις στα οικονομικά, κοινωνικά, πολιτικά και πολιτισμικά πεδία. Τα μεγάλα γεωπολιτικά και κοινωνικά ρήγματα της εποχής μας ξεκινούν από τις περιφέρειες, όπως τη Λατινική Αμερική και την Άπω Ανατολή, αλλά επεκτείνονται μέχρι το κέντρο, μέχρι την καρδιά του παγκόσμιου συστήματος: τις συνθήκες εργασίας και καθημερινότητας στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Με την αμερικανική στρατιωτική «υπερεπέκταση», έχει επισπευσθεί η απώλεια ελέγχου στο σύγχρονο κόσμο. Η κρίση των πολιτικών σχηματισμών της Αριστεράς δεν είναι παρά η έκφραση της γενικότερης και βαθύτερης κρίσης των πολιτικών συστημάτων, που περιλαμβάνουν φυσικά και τη Δεξιά, όσον αφορά τη νομιμοποίησή τους έναντι των κοινωνιών και των εκλογέων τους. Η σημερινή διεθνής τάξη πραγμάτων τελειώνει, χωρίς βεβαίως ακόμη κάποια μελλοντική να διαγράφεται στον ορίζοντα. Οι πρακτικές του ηγεμονισμού και του εξουσιασμού, αντί να ανοίγουν αξιόπιστες προοπτικές, τις μεταθέτουν ακόμη μακρύτερα στον ορίζοντα. Η «ύβρις» των ισχυρών, αντί να επικουρεί τον έλεγχο του κόσμου, τον αποτελειώνει. «Ό,τι είναι στέρεο εξαερώνεται: αυτός είναι ο νόμος της φυσικής. Ό,τι είναι ιερό βεβηλώνεται: αυτός είναι ο νόμος της ιστορίας» (Κ. Μαρξ, 1848). Παγκοσμιοποίηση, αντίσταση, καταστολή, αποδόμηση: το τετράπτυχο της σύγχρονης τραγωδίας.



Η αμερικανική πολιτική της «υπερεπέκτασης», με την κάλυψη της Ευρώπης, έχει λειτουργήσει ως ιστορική «ύβρις». Επέσπευσε την εξάντληση του παγκόσμιου υποδείγματος και σήμερα ποικίλα ρήγματα από αυτό έρχονται στην επιφάνεια. Γεωπολιτικά, οικολογικά, δημογραφικά, πολιτισμικά, κοινωνικά ρήγματα καταγράφονται, πολλαπλασιάζονται σε όλα τα επίπεδα, ώστε η νέα επερχόμενη εποχή να διαψεύδει κάθε πρόβλεψη και κάθε προκατασκευασμένη βεβαιότητα. Η ιδέα του ανταγωνισμού και της σύγκρουσης των πολιτισμών δεν συνιστά όραμα ενός ανερχόμενου πολιτισμού, αλλά το αίσθημα απόγνωσης ενός πολιτισμού, που συρρικνώνεται και αποσταθεροποιείται, μεταθέτοντας τις ευθύνες γι' αυτό στους άλλους. Ό,τι σήμερα συμβαίνει δεν είναι μοιραίο να συμβεί αλλά απορρέει από μια σειρά λανθασμένων επιλογών σε όλα τα επίπεδα: στην οικονομία, στην πολιτική, στον πολιτισμό. Επιλογών, βεβαίως, από εκείνους που έχουν αναλάβει να διαχειρίζονται την τύχη των υπολοίπων.



* Ποια βλέπετε να είναι η έξοδος;



Η νέα παγκόσμια Βαβέλ δεν είναι προϊόν της μοίρας αλλά της αναγκαιότητας που προκύπτει από τη βουλιμία και αλαζονεία των ιθυνόντων. Από τα χαλάσματα που προκύπτουν σήμερα, ασφαλώς ένας νέος κόσμος θα συγκροτηθεί. Όμως, αυτό δεν θα γίνει από τα επάνω, αλλά από τα κάτω. Όχι με προκατασκευασμένες και ανυπόληπτες εξουσιαστικές βεβαιότητες, αλλά με βάση την ανυποχώρητη καινούρια ελευθερία και νέα εφευρετικότητα του ανθρώπου. Δεν θα είναι η πρώτη φορά στην ιστορία, που αυτό που οι άρχουσες τάξεις κατανοούν με απόγνωση ως φαινόμενο κατακερματισμού, ανομίας και σύγκρουσης, οι αρχόμενες με απαντοχή βιώνουν και απολαμβάνουν ως νέα ελευθερία.

                                                                                                               sirios


No comments:

Post a Comment